
Nhược Thị Là Gì? Triệu Chứng, Nguyên Nhân Và Phòng Tránh

Bạn đã bao giờ nghe về tình trạng "mắt lười" hay nhược thị? Đây là vấn đề thị lực phổ biến nhưng thường bị bỏ qua, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Khi phát hiện sớm, nhược thị hoàn toàn có thể điều trị được. Hãy cùng DokCrazy tìm hiểu chi tiết về tình trạng này và các phương pháp điều trị hiệu quả.
Nhược thị là gì?
Nhược thị, hay còn gọi là "mắt lười" (amblyopia), là tình trạng suy giảm thị lực không thể cải thiện hoàn toàn bằng kính hoặc kính áp tròng. Đây không phải là vấn đề về cấu trúc của mắt mà chủ yếu liên quan đến cách não bộ và mắt phối hợp hoạt động.
Trong mắt bình thường, hình ảnh được truyền qua dây thần kinh thị giác đến não để xử lý. Nhưng khi mắt bị nhược thị, não không xử lý đầy đủ thông tin từ một hoặc cả hai mắt, dẫn đến tình trạng thị lực bị giảm mà không có tổn thương rõ ràng nào ở mắt.
Nhược thị khác với các vấn đề khúc xạ thông thường như cận thị, viễn thị hay loạn thị. Trong khi các vấn đề khúc xạ có thể điều chỉnh bằng kính, nhược thị cần phương pháp điều trị đặc biệt để huấn luyện não phối hợp tốt hơn với mắt yếu.
Xem thêm:
- Viễn thị là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả
- Loạn thị là gì? Triệu chứng, nguyên nhân và phòng tránh từ DokCrazy
Phân loại và mức độ nhược thị ở mắt
Nhược thị nhẹ (thị lực 6/10 - 8/10)
Ở mức độ nhẹ, người bệnh vẫn còn khả năng nhìn khá tốt và có thể không nhận ra vấn đề. Tuy nhiên, họ có thể gặp khó khăn khi thực hiện các công việc đòi hỏi sự chính xác cao về thị giác.
Nhược thị trung bình (4/10 - 5/10)
Mắt bị nhược thị ở mức trung bình, thị lực giảm rõ rệt hơn, người bệnh thường gặp khó khăn trong các hoạt động học tập, đọc sách, làm việc với màn hình. Khi ở mức độ này, việc điều trị càng sớm càng tốt để ngăn tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.
Nhược thị nặng (dưới 2/10, ví dụ mắt nhược thị 1/10)
Ở mức độ nặng như nhược thị 1/10, thị lực bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Người bệnh có thể chỉ nhận biết được các vật thể lớn, không thể đọc chữ thông thường hoặc nhận diện chi tiết. Trường hợp này cần được điều trị tích cực và kiên trì.
Dấu hiệu của nhược thị cần nhận biết sớm
Nhận biết sớm các dấu hiệu nhược thị rất quan trọng, đặc biệt ở trẻ em. Dưới đây là những dấu hiệu điển hình:
- Mắt nhìn mờ, lệch thị giác: Trẻ có thể nhìn không rõ ở một hoặc cả hai mắt
- Nheo mắt, nghiêng đầu khi nhìn vật: Đây là cách trẻ cố gắng điều chỉnh để nhìn rõ hơn
- Đau đầu, chóng mặt khi nhìn gần/lâu: Do mắt phải làm việc quá sức
- Trẻ nhỏ học kém, thiếu tập trung: Khó khăn về thị lực có thể ảnh hưởng đến khả năng học tập
- Mắt lác hoặc "lờ đờ": Một dấu hiệu phổ biến của nhược thị
- Khó khăn trong việc đánh giá khoảng cách: Thường gặp ở trẻ mắc nhược thị
Xem thêm: Dấu hiệu của cận thị nhẹ là gì? Hướng dẫn nhận biết và chăm sóc hiệu quả
Nguyên nhân gây ra nhược thị
Lác mắt bẩm sinh hoặc mắc phải
Lác mắt (strabismus) là tình trạng mắt không nhìn thẳng cùng một hướng. Khi một mắt nhìn thẳng và mắt kia bị lệch, não sẽ ức chế hình ảnh từ mắt lệch để tránh nhìn đôi, dẫn đến nhược thị.
Tật khúc xạ không điều chỉnh sớm (cận, viễn, loạn)
Khi một mắt có tật khúc xạ nặng hơn mắt kia (như một mắt viễn thị nhiều hơn) mà không được điều chỉnh kịp thời bằng kính, não sẽ ưu tiên xử lý hình ảnh từ mắt khỏe mạnh hơn, dẫn đến nhược thị ở mắt còn lại.
Tắc nghẽn trục thị giác do sụp mí, đục thủy tinh thể
Bất kỳ tình trạng nào gây cản trở ánh sáng đi vào mắt như sụp mí, đục thủy tinh thể bẩm sinh, hoặc các vấn đề khác có thể dẫn đến nhược thị do mắt không nhận đủ kích thích thị giác.
Xem thêm: Hướng dẫn chăm sóc mắt sau mổ đục thủy tinh thể tốt nhất
Nhược thị có chữa được không?
Câu hỏi "nhược thị có chữa được không" luôn nhận được nhiều quan tâm, đặc biệt từ phụ huynh có con mắc tình trạng này. Câu trả lời là: Có, nhược thị có thể điều trị được, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào nhiều yếu tố:
- Độ tuổi: Điều trị hiệu quả nhất khi bắt đầu từ sớm, lý tưởng là trước 7 tuổi khi hệ thống thị giác vẫn còn đang phát triển. Tuy nhiên, nghiên cứu gần đây cho thấy người lớn cũng có thể cải thiện thị lực khi điều trị nhược thị, dù kết quả có thể không toàn diện như ở trẻ em.
- Mức độ nhược thị: Nhược thị nhẹ và trung bình thường có tiên lượng tốt hơn nhược thị nặng.
- Tuân thủ điều trị: Việc tuân thủ chặt chẽ phác đồ điều trị là yếu tố quan trọng quyết định kết quả.
Các phương pháp điều trị nhược thị hiện nay
Che mắt (patching) – che mắt mạnh, kích thích mắt yếu
Đây là phương pháp truyền thống hiệu quả, đặc biệt ở trẻ em. Bằng cách che mắt khỏe, não buộc phải xử lý thông tin từ mắt yếu, dần dần cải thiện thị lực. Thời gian che mắt phụ thuộc vào mức độ nhược thị, từ vài giờ mỗi ngày đến cả ngày.
Điều chỉnh tật khúc xạ (kính thuốc hoặc kính áp tròng)
Đối với nhược thị do tật khúc xạ, việc đeo kính đúng số độ là bước đầu tiên quan trọng. Kính giúp mắt nhìn rõ hơn, tạo điều kiện cho não xử lý hình ảnh tốt hơn từ mắt yếu.
Gọng kính của DokCrazy như dòng LECO, GATI, NICOS được thiết kế nhẹ nhàng, bền bỉ, phù hợp cho người cần đeo kính thời gian dài để điều trị nhược thị. Chất liệu khung Acetate và tròng kính Polycarbonate chống ánh sáng xanh giúp bảo vệ mắt tốt hơn trong quá trình điều trị.
Dùng thuốc nhỏ mắt atropine
Thuốc nhỏ mắt atropine nồng độ thấp được sử dụng như một phương pháp thay thế cho việc che mắt. Thuốc làm mờ thị lực ở mắt khỏe, buộc não phải dựa vào mắt yếu hơn. Phương pháp này đặc biệt hữu ích cho trẻ có mắt bị nhược thị không chịu đeo miếng che mắt.
Can thiệp phẫu thuật trong trường hợp có nguyên nhân nền
Đối với nhược thị do lác, sụp mí hoặc đục thủy tinh thể, phẫu thuật có thể cần thiết để điều trị nguyên nhân gốc rễ. Sau phẫu thuật, các phương pháp điều trị nhược thị khác vẫn cần được tiếp tục.
Đang Điều Trị Nhược Thị? Đừng Bỏ Qua Những Sản Phẩm Này!
Dưới đây là một số sản phẩm được đề xuất bởi DokCrazy để hỗ trợ quá trình điều trị nhược thị an toàn và hiệu quả hơn:
Gọng Kính Nhựa
- Mẫu MINDS: Chất liệu khung Acetate nhẹ, bền, phù hợp cho trẻ em đang điều trị nhược thị cần đeo kính thường xuyên
- Mẫu SINO: Thiết kế unisex, tròng kính Polycarbonate chống ánh sáng xanh, giảm mỏi mắt khi sử dụng lâu
- Mẫu OSLO: Có thể thay tròng cận theo toa bác sĩ, phù hợp cho việc điều chỉnh tật khúc xạ trong điều trị nhược thị
Xem thêm tại: https://dokcrazy.com/danh-muc/gong-kinh/gong-nhua
Gọng kính kim loại
- Mẫu MILA: Chất liệu thép không gỉ bền bỉ, nhẹ nhàng trên gương mặt
- Mẫu STONE: Thiết kế hiện đại, phù hợp với nhiều khuôn mặt
- Mẫu FIONA: Tròng kính chống ánh sáng xanh, bảo vệ mắt khi làm việc với màn hình trong quá trình điều trị
Xem thêm tại: https://dokcrazy.com/danh-muc/gong-kinh/gong-kim-loai
Tất cả các sản phẩm trên đều có thể thay tròng theo toa bác sĩ, giúp việc điều trị nhược thị thuận tiện và hiệu quả hơn.
Chi phí mổ mắt nhược thị và các điều trị liên quan
Chi phí điều trị nhược thị phụ thuộc vào phương pháp được chọn:
- Điều trị bảo tồn (che mắt, kính, thuốc nhỏ mắt): Chi phí thấp hơn, từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng, tùy thuộc vào loại kính và thời gian điều trị.
- Can thiệp phẫu thuật: Chi phí mổ mắt nhược thị dao động từ 5-30 triệu đồng tùy thuộc vào bệnh viện và kỹ thuật phẫu thuật. Cần lưu ý rằng phẫu thuật chỉ được chỉ định khi có nguyên nhân nền như lác mắt, sụp mí hoặc đục thủy tinh thể, không phải là phương pháp điều trị nhược thị trực tiếp.
- Chi phí theo dõi: Ngoài chi phí điều trị ban đầu, cần tính đến chi phí khám theo dõi định kỳ, thay đổi kính theo toa mới, và các biện pháp hỗ trợ khác.
Xem thêm: Mổ Mắt Cận Hết Bao Nhiêu Tiền? Chi Phí Đầy Đủ 2025
Cách phòng ngừa nhược thị hiệu quả
Phòng ngừa luôn tốt hơn điều trị. Dưới đây là một số cách giúp phòng ngừa nhược thị:
- Sàng lọc mắt định kỳ cho trẻ: Trẻ nên được khám mắt từ 6 tháng tuổi, 3 tuổi và trước khi đi học để phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn.
- Điều chỉnh tật khúc xạ sớm: Đeo kính đúng số độ ngay khi phát hiện tật khúc xạ.
- Hạn chế dùng thiết bị điện tử quá lâu: Giảm thời gian sử dụng điện thoại, máy tính, đặc biệt ở trẻ nhỏ.
- Bổ sung dinh dưỡng tốt cho mắt: Chế độ ăn giàu vitamin A, lutein, zeaxanthin và omega-3 giúp duy trì sức khỏe mắt.
- Đảm bảo ánh sáng phù hợp khi đọc sách, học bài: Tránh đọc trong điều kiện ánh sáng yếu hoặc quá chói.
Kết luận
Nhược thị là vấn đề thị lực phổ biến nhưng hoàn toàn có thể điều trị được nếu phát hiện sớm và áp dụng phương pháp phù hợp. Việc chẩn đoán và điều trị kịp thời không chỉ cải thiện thị lực mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống, đặc biệt đối với trẻ em.
Nếu bạn hoặc người thân có dấu hiệu của nhược thị, đừng chần chừ mà hãy đến gặp bác sĩ nhãn khoa để được tư vấn điều trị. Đồng thời, ghé thăm DokCrazy để được tư vấn về các sản phẩm kính hỗ trợ điều trị nhược thị phù hợp với nhu cầu của bạn.
Bạn đang cần tìm gọng kính phù hợp cho việc điều trị nhược thị? Hãy liên hệ ngay với DokCrazy qua hotline 0862.305.268 hoặc truy cập website dokcrazy.com để được tư vấn chi tiết!